خانه / خانه داری / دارو و بیماری ها / داروهای حاوی کورتون

داروهای حاوی کورتون

قبل از این که داروهای حاوی کورتون را معرفی کنیم باید مختصری درباره کورتون صحبت کنیم. کورتون یا کورتیکوستروئید یا به اختصار استروئیدها نوعی چربی هستند که در کبد از ماده اولیه کلسترول ساخته شده و غده آدرنال یا فوق کلیوی از آنها در ساختن هورمون ها استفاده میکند.

مهمترین هورمون استروئیدی که در بدن ساخته میشود کورتیزول نام دارد. این دسته موارد بطور مصنوعی هم ساخته میشوند و از آنها به عنوان دارو استفاده میشود. به کورتیکوستروئید هایی که بطور مصنوعی ساخته شده و بصورت دارو مصرف میشوند کورتون هم میگویند. کورتون ها در طب در درمان بسیاری بیمار ها مانند آسم، روماتیسم مفصلی، اگزما، لوسمی و بسیاری بیماری های دیگر استفاده میشود.

تاثیرات کورتون ها

کورتون ها یا کورتیکوستروئید ها دو تاثیر مهم در بدن دارند. یک اینکه موجب مهار و سرکوب التهاب در بافت های بدن شده و دیگری اینکه سیستم ایمنی بدن را تضعیف میکنند و از این دو اثر در درمان بیماری ها استفاده میشود. بطور مثال کنترل و مهار التهاب در بافت ها قسمتی از درمان التهاب مفصل است و از اثر سرکوب سیستم ایمنی این مواد در جلوگیری از پس زدن اعضای پیوند شده به بدن (مانند پیوند کلیه یا قلب) استفاده میشود.

داروهای حاوی کورتون
داروهای حاوی کورتون

مهم ترین کورتون ها

مهمترین استروئید یا کورتون هایی که بصورت دارو بکار برده میشوند عبارتند از هیدروکورتیزون، دگزامتازون، بتامتازون، پردنیزون و پردنیزولون
پردنیزون Prednisone یک ماده شیمیایی غیر فعال است که در کبد به فرم فعالی تبدیل میشود که به آن پردنیزولون Prednisolone میگویند. در کبد با اضافه شدن یک اتم هیدروژن به پردنیزون، پردنیزولون ساخته میشود.

 کورتون ها داروهای بسیار محبوبی بین پزشکان و بیماران هستند، چرا که علائم را به خوبی کاهش می دهند و به همین دلیل بسیار پرمصرف هستند. اما متاسفانه گاهی بدون توجه به عوارض آنها به صورت بی رویه استفاده می شوند. این مسئله تا جایی پیش رفته که دگزامتازون تزریقی شایع ترین داروی تجویزی در کل نسخ دارویی کشور است و کمیته کشوری تجویز و مصرف منطقی داروی وزارت بهداشت با در نظر گرفتن میزان مصرف این داروها در سایر کشورها معتقد است این میزان تجویز دگزامتازون با جمعیت کشور و وضع اپیدمیولوژیک بیماریهای التهابی همخوانی ندارد.

این داروهای محبوب می توانند عوارض جانبی زیادی داشته باشند. عوارض داروهای کورتونی به میزان و مدت مصرف آنها بستگی دارد. هر چه مقدار و مدت درمان بیشتر باشد عوارض آن بیشتر خواهد بود.توجه داشته باشید پزشکان با توجه به منافع و زیانهای دارو تصمیم به تجویز آن می گیرند، اما گاهی اصرار بیمار به تجویز داروی تزریقی و یا بهبود سریع علائم بیماری موجب می شود پزشک از این گروه دارویی، دارو تجویز کند.

عوارض جانبی کورتون ها

کورتیکواستروئیدها باعث کاهش مقاومت بدن در برابر عفونت می شوند. همچنین در صورت ابتلا فرد به عفونت می توانند درمان را سخت تر کنند.

کورتیکواستروئیدها مانع فعالیت سلولهایی می شوند که در استخوان سازی و رسوب کلسیم در استخوانها نقش دارند، از سوی دیگر در جذب کلسیم نیز تداخل ایجاد می کنند که این دو فرآیند موجب پوکی استخوان و یا تشدید آن می شود.

افزایش اشتها از عوارض جانبی دیگر کورتونها است که به همین دلیل به کسانی که تحت درمان با کورتون قرار می گیرند توصیه می شود غذاهای کم کالری استفاده کنند.

مشکلات چشمی مانند کاهش بینایی در اثر ابتلا به آب مروارید و گلوکوم (آب سیاه) در مصرف طولانی مدت کورتون از عوارض دیگر آن است.

تغییر رنگ پوست در اثر استفاده از پمادهای حاوی کورتیکواستروئید

استفاده مکرر از کورتونها باعث تحلیل رفتن عضلات می شود. به دلیل تخریب پروتئین های بدن پروتئین غذایی فرد باید حتی الامکان بالا باشد.

 

از عوارض دیگر کورتونها افزایش میزان چربی است. این حالت بعلاوه تورم بدن باعث پف کردن صورت فرد شده و علامتی به نام صورت ماه ( Moon Face ) ایجاد می کند. (مثل ماه گرد می شود)

کورتیکواستروئیدها با دفع پتاسیم و جذب سدیم موجب تورم می شوند. مصرف نمک در این بیماران این عارضه را تشدید می کند. رژیم غذایی چنین افرادی در حد امکان باید بدون نمک باشد. این عارضه باعث بالا رفتن فشار خون و ایجاد بیماری پرفشاری خون در افراد مستعد می شود که خود عاملی برای بروز مشکلات قلبی عروقی دیگر است.

از دیگر مشکلات مصرف این داروها ایجاد وابستگی فیزیکی به آنها در دوزهای بالا و دوره های طولانی مدت است که به همین دلیل در صورت مصرف طولانی مدت از قطع یکباره و ناگهانی آنها به شدت باید اجتناب شود.

علاوه بر اینها استفاده از کورتیکواستروئیدها می تواند موجب سردرد، سرگیجه، عصبانیت، افسردگی، هیجان پذیری، درد یا ضعف عضلانی، افزایش تعریق، تشنگی شدید، کبود شدگی غیر طبیعی، اختلال در قاعدگی، اختلال در خواب، ایجاد آکنه، رشد موهای زائد، ناراحتی معده و گاهی خونریزی گوارشی می شود.

البته نکته مهم این است که این عوارض در صورت مصرف زیاد و طولانی مدت کورتیکواستروئیدها احتمال بروز بیشتری پیدا می کنند و ما نباید با توجه به نگرانی از دانستن عوارض دارو از مصرف آن با تجویز پزشک خودداری کنیم زیرا در بسیاری موارد فواید دارو بر مضرات آن ارجحیت دارد و نظر پزشک معالج در این مورد بسیار حائز اهمیت است.

متاسفانه امروزه با مصرف خودسرانه و بیش از حد کورتیکواستروئیدها مانند کورتیکواستروئیدهای موضعی، قطره های چشمی کورتیکواستروئید و قرص های خوراکی دگزامتازون به عنوان داروی چاق کننده و اشتها آور روبرو هستیم. هدف اصلی این مطلب، دادن آگاهی در مورد عوارض کورتیکواستروئیدها به عموم می باشد، امید آن می رود که با ارائه این مطالب از مصرف خودسرانه این داروها کاسته شود.

 

داروهای حاوی کورتون
داروهای حاوی کورتون

معرفی داروهای حاوی کورتون

کورتیکواستروئیدهائی که در لیست داروهای ایران وجود دارد و در بیماری های روماتیسمی مصرفمی شوند، عبارتند از:

پردنیزولون  prednisolone :در کشور ما این دارو بیشتر از انواع دیگر کورتون ها برای بیماری های روماتیسمی تجویز می شود. در بعضی کشورها پردنیزون prednisone بیشتر از پردنیزولون مصرف می شود. پردنیزولون در ایران به شکل قرص های 5 میلی گرمی وجود دارد. قرص های 55 میلی گرمی پردنیزولون نیز با اسم پردنیزولون فورت Forte-Prednisolone موجوداست. مقدار داروی موجود در این دو نوع قرص خیلی باهم تفاوت دارد و باید دقت شود که قرص های 55 میلی گرمی پردنیزولون به جای قرص های5 میلی گرمی مصرف نشود.
پردنیزولون به شکل قطره چشمی استریل نیز موجود است.

 متیل پردنیزولون methylprednisolone :  به شکل آمپول های 555 میلی گرمی داخل وریدی برای درمان عوارض شدید بیماری هائی که به کورتون زیاد احتیاج دارند موجود است.
این دارومعموال مخلوط با سرم در ورید تزریق می شود. به این نوع درمان پالس تراپ(therapy pulse می گویند که معموال بمدت 3 روز متوالی انجام می شود.

 استات متیل پردنیزولون Acetate Methylprednisolone : به شکل آمپول های 05 میلی گرمی برای تزریقات عضالنی و داخل مفصلی یا بافت های خارج مفصلی تاندون و بورس . این دارو بشکل مایع شیری رنگ است و دقت شود که بجای متیل پردنیزولون وریدی مورد استفاده در ورید قرار نگیرد. متیل پردنیزولون وریدی بعد از آماده شدن به شکل محلول بدونرنگ مثل آب  است.

 هیدروکورتیزون hydrocortisone :به شکل آمپول های 055 میلی گرمی وریدی ،قرص های 05 میلی گرمی و کرم و روغن جلدی و قطره استریل چشمی و تنقیه حاوی هیدروکورتیزون

 بتامتازون Betamethasone :قرص های 5.5 میلی گرمی ، آمپول بتامتازون – ال ا LA Betamethasone حاوی 3 میلی گرم دارو برای تزریقات عضالنی ، داخل مفصلی و بافت های اطراف مفصل. رنگ این دارو شیری رنگ است و نباید در ورید تزریق شود.

دکزامتازون Dexamethasone :به شکل قرص های 5.5 میلی گرمی ، آمپول های0 و 8 میلی گرمی وریدی و قطره استریل چشمی

 انواع استنشاقی کورتیکواستروئیدها: که برای درمان آسم تجویز می شوند مانند بکلومتازون

 

داروهای حاوی کورتون
5 (100%) 4 votes

درباره nima

حتما ببینید

باکتری مضر در روده

نشانه های وجود باکتری مضر در روده

وجود باکتری در روده می تواند سلامت شما را تضمین کند یا برعکس دشمن سلامتی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شانزده − 11 =