آزمایش ۳۰ دقیقه‌ای برای کشف حقیقت / چطور بفهمیم اپراتور اینترنت حجم‌خوری می‌کند؟
اگر شک دارید اپراتور حجم اینترنت‌تان را می‌خورد، با ابزارهای داخلی گوشی و ویندوز و آزمایش ۳۰ دقیقه‌ای مصرف واقعی را بسنجید و در صورت تخلف از اپراتور شکایت کنید.
اگر احساس می‌کنید حجم بسته اینترنت‌تان زودتر از همیشه تمام می‌شود و به اپراتور شک دارید، این گزارش راهی عملی برای سنجش و اثبات حجم‌خوری به شما نشان می‌دهد. در حالی که مسئولان ارتباطی می‌گویند موردی از حجم‌خوری مشاهده نشده، کاربران چگونه می‌توانند از صحت محاسبه حجم مطمئن شوند؟
وعده نظارت دقیق بر اپراتورها
یکشنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵، نشست خبری حمید فتاحی، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی برگزار شد. یکی از مهم‌ترین محورهای این نشست، موضوع نظارت بر حجم‌خوری اپراتورهای ارائه‌دهنده خدمات اینترنتی بود.
فتاحی در این نشست با تأکید بر اینکه نظارت دقیقی از سوی وزارت ارتباطات انجام می‌شود، گفت: «تاکنون هیچ مورد حجم‌خوری از سوی اپراتورها مشاهده نشده است.» او همچنین از فعالیت سازمان تنظیم مقررات در شبکه‌های اجتماعی خبر داد و «رگولاتک» را مرجع ترویج آگاهی ارتباطی معرفی کرد.
اما برای کاربرانی که همچنان به محاسبه حجم اپراتورها شک دارند، ابزارهایی وجود دارد که می‌تواند پرده از واقعیت بردارد. با کمک این ابزارها می‌توان میزان مصرف اینترنت را بررسی، برنامه‌های پرمصرف را شناسایی و در صورت مشاهده مغایرت، مستنداتی برای شکایت از اپراتور تهیه کرد.
ابزارهای شناسایی حجم‌خوری
GlassWire؛ دقیق‌ترین گزینه
گلس‌وایر (GlassWire) روی گوشی‌های اندرویدی و آیفون میزان مصرف هر برنامه را به‌صورت نمودار نمایش می‌دهد. این ابزار ترافیک ورودی و خروجی را تفکیک می‌کند و به شناسایی فعالیت‌های غیرعادی کمک می‌کند.
ابزار داخلی اندروید
در تنظیمات گوشی اندرویدی، بخش «مصرف داده» را باز کنید. می‌توانید بفهمید کدام برنامه بیشترین اینترنت را مصرف می‌کند، مصرف پس‌زمینه آن چقدر است و در صورت نیاز دسترسی آن را محدود کنید.
ابزار داخلی آیفون
در بخش تنظیمات «اینترنت همراه»، مصرف هر برنامه قابل مشاهده است. با بازنشانی آمار، می‌توانید اندازه‌گیری تازه‌ای آغاز کنید.
ابزار داخلی ویندوز
در بخش «تنظیمات شبکه و مصرف داده»، حجم استفاده‌شده توسط برنامه‌های رایانه را مشاهده کنید. همچنین با فعال‌سازی «اتصال محدود»، می‌توانید بخشی از مصرف ناشی از فعالیت‌های پس‌زمینه را کاهش دهید.
آزمایش ۳۰ دقیقه‌ای برای اثبات تخلف
برای بررسی دقیق‌تر بهتر است یک آزمایش کنترل‌شده انجام دهید:
وارد برنامه اپراتور شوید و از حجم باقی‌مانده بسته عکس بگیرید.
مصرف اینترنت گوشی یا رایانه را در تنظیمات یادداشت کنید.
سایر دستگاه‌های متصل به اینترنت را قطع کنید؛ در صورت امکان، وای‌فای و داده همراه را جداگانه آزمایش کنید.
برای مدتی مشخص مثلاً ۳۰ دقیقه، فقط یک دستگاه را به اینترنت متصل نگه دارید و فعالیت مشخصی مانند دانلود یک فایل با حجم معلوم انجام دهید.
پس از پایان آزمایش، میزان مصرف ثبت‌شده در دستگاه را با تغییر حجم بسته نزد اپراتور مقایسه کنید. زمان به‌روزرسانی آمار اپراتور را هم در نظر بگیرید.
اگر به حجم‌خوری مشکوک بودید چه کنید؟
پس از انجام آزمایش و ثبت مستندات، ابتدا از پشتیبانی اپراتور درخواست ریزمصرف و بررسی مغایرت کنید. اگر پاسخ قانع‌کننده نبود، می‌توانید از طریق سامانه ثبت شکایت ۱۹۵ موضوع را پیگیری کنید. رگولاتوری اعلام کرده است که به شکایت‌های مرتبط با محاسبه حجم و تعرفه اینترنت رسیدگی می‌کند و در صورت احراز تخلف با اپراتور برخورد خواهد کرد.
نکته مهم: حجم فایل دانلودی همیشه دقیقاً برابر با کل ترافیک مصرفی نیست. داده‌های ارسالی، سربار ارتباطی و فعالیت‌های دیگر نیز ممکن است ثبت شوند، بنابراین اختلاف جزئی به‌تنهایی نشانه تخلف نیست.
منبع: همشهری
