جزئیات شبکه ملی مراقبت سرطان / درمان از مهرماه رایگان میشود؟
علی مطلق، دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان، درباره اخبار منتشرشده درباره رایگان شدن درمان سرطان اظهار کرد: برنامهای که معاون درمان وزارت بهداشت به آن اشاره کرده، در قالب «شبکه ملی مراقبت سرطان» در حال طراحی و اجرا است.
او تأکید کرد که منظور از رایگان شدن درمان سرطان، رایگان شدن بدون قید و شرط همه خدمات سرطان در تمام بخشهای دولتی و خصوصی و پوشش همه داروها از ابتدای مهرماه نیست.
به گفته مطلق، جهتگیری این برنامه آن است که بیمارانی که در چارچوب شبکه و از مسیر تعریفشده خدمات دریافت میکنند، برای خدمات تحت پوشش در بخش دولتی با حداقل پرداخت از جیب و در موارد تعریفشده، بدون پرداخت مستقیم بیمار خدمت بگیرند.
هدف شبکه ملی مراقبت سرطان چیست؟
مطلق درباره برنامه مراقبت سرطان گفت هدف آن این است که مراقبت از بیماران سرطانی از مجموعهای از خدمات پراکنده، به مسیری منسجم، تیممحور و قابل رهگیری تبدیل شود.
در این مدل، بیمار از زمان ورود به شبکه، مراحل تشخیص، درمان و پیگیری را در مسیری مشخص طی میکند و در میان مراکز و ارائهدهندگان مختلف رها نمیشود.
قرار نیست مرکز درمانی جدیدی ایجاد شود؛ بلکه ظرفیتهای موجود کشور در قالب یک شبکه به یکدیگر متصل خواهند شد. مراکز و پزشکان واجد شرایط به شبکه میپیوندند و بیمار بر اساس نوع سرطان، تخصص و تجربه ارائهدهنده، ظرفیت واقعی مرکز، محل زندگی و سایر معیارهای تعریفشده، به تیم و مرکز متناسب هدایت میشود.
ثبت اطلاعات بیمار چه کمکی میکند؟
دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان وزارت بهداشت درباره ثبت اطلاعات بیماران توضیح داد که ثبت اطلاعات، ارجاع و پیگیری بیمار تا زمان دریافت خدمت کمک میکند مشخص باشد بیمار در چه مرحلهای قرار دارد، خدمت مورد نیاز را دریافت کرده است یا خیر و مسئول ادامه مسیر او کدام فرد یا مرکز است.
او گفت این شبکه بر سه محور اصلی متمرکز است: ارتقای کیفیت مراقبت، بهبود دسترسی و کاهش فشار مالی بر بیمار.
به گفته مطلق، موضوع فقط پوشش هزینهها نیست. استانداردسازی مسیرهای بالینی، ارجاع نظاممند، کار تیمی و تصمیمگیری چندتخصصی، مدیریت ظرفیت مراکز، تشخیص زودهنگام، راهبری بیمار و ثبت و پایش الکترونیکی مسیر مراقبت نیز از اجزای اصلی این برنامه خواهند بود.
آغاز فاز نخست از مهرماه با تمرکز بر سرطان پستان
مطلق با بیان اینکه اجرای شبکه بهصورت مرحلهای انجام میشود، تصریح کرد: فاز نخست از مهرماه با تمرکز بر سرطان پستان آغاز خواهد شد.
در این مرحله، مراکز و ارائهدهندگان آماده شناسایی میشوند، ظرفیت واقعی خدمات مشخص خواهد شد و مسیر ارجاع از تشخیص زودهنگام و ارزیابی اولیه تا تصویربرداری، نمونهبرداری، پاتولوژی و در صورت اثبات سرطان، ورود به درمان، بهصورت عملی مورد آزمون قرار میگیرد.
او ادامه داد پس از ارزیابی و تکمیل این مرحله، برنامه این است که تا پایان سال دامنه شبکه به سایر سرطانهای اولویتدار نیز گسترش پیدا کند.
پوشش داروها و خدمات پرهزینه چگونه خواهد بود؟
دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان درباره پوشش داروها گفت هدف این است که داروها و سایر خدمات پرهزینه در قالب شبکه و با استفاده هماهنگ از ظرفیت بیمههای پایه و تکمیلی، صندوق حمایت از بیماریهای خاص و صعبالعلاج، منابع دولتی و سایر ظرفیتهای حمایتی، تا حد ممکن پوشش مالی شوند.
بر این اساس، تلاش میشود برای درمانهای مورد تأیید، حداکثر پوشش مالی ممکن فراهم شود تا مسائل مالی تا حد امکان مانع دریافت درمان استاندارد نشود.
نقش پزشکان در شبکه ارائه خدمات سرطان
مطلق با بیان اینکه پزشکان و تیمهای تخصصی از ارکان اصلی شبکه ملی مراقبت سرطان هستند، گفت سالهاست پزشکان و تیمهای تخصصی بار اصلی مراقبت از بیماران مبتلا به سرطان را بر دوش دارند.
او افزود درمان سرطان صرفاً تجویز یک دارو یا انجام یک اقدام درمانی نیست. متخصصان این حوزه هر روز با بیماریهای پیچیده، تصمیمهای دشوار، درمانهای طولانیمدت، نگرانی خانوادهها و رنج بیماران مواجهاند.
در کنار این مسئولیت سنگین بالینی، بخشی از وقت و انرژی پزشکان نیز ناگزیر صرف فرایندهای اداری، دریافت تأییدیهها و پاسخ به الزامات متعدد بیمهای میشود.
کاهش بروکراسی برای پزشکان
مطلق تأکید کرد عضویت در شبکه قرار نیست کار جدید و وقتگیری به پزشکان تحمیل کند یا لایه دیگری از بروکراسی ایجاد شود.
به گفته او، یکی از اهداف طراحی شبکه این است که فرایندهای غیرضروری و تکراری تا حد امکان از دوش پزشک و تیم درمان برداشته شود تا پزشک زمان و تمرکز بیشتری برای تصمیمگیری بالینی و مراقبت از بیمار داشته باشد.
او توضیح داد که در بسیاری از موارد، پزشک برای دریافت پوشش بیمهای یک درمان ناچار است بارها تأییدیه بنویسد، مستندات کاغذی ارائه کند یا برای هر بیمار دوباره توضیح دهد درمان پیشنهادی بر چه مبنایی انتخاب شده است.
در طراحی شبکه، با تعریف راهنماهای بالینی و مسیرهای درمانی مورد توافق و اتصال تدریجی آنها به نظام بیمهای، هدف این است که وقتی بیمار در مسیر استاندارد شبکه درمان میشود، نیاز به تأییدهای مکرر به حداقل برسد.
به بیان ساده، به جای آنکه پزشک برای هر بیمار دوباره پروتکل درمانی را برای بیمه اثبات کند، مسیر مورد توافق شبکه میتواند مبنای پذیرش و پرداخت قرار گیرد.
کاهش رفتوآمد و هزینه پنهان بیماری برای بیمار
مطلق درباره کاهش سرگردانی و فرایندهای اداری برای بیماران گفت: بیمار مبتلا به سرطان نباید در شرایطی که با اضطراب بیماری و دشواریهای درمان درگیر است، مرتباً میان پزشک، بیمارستان، داروخانه و بیمه برای گرفتن مهر، امضا و تأییدیه رفتوآمد کند.
یکی از اهداف شبکه، کاهش این رفتوآمدها و تأییدهای مکرر بیمهای و انتقال بخش عمده این فرایند از بیمار و پزشک به تعامل نظاممند میان شبکه و بیمههاست.
به گفته دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان، شبکه باید علاوه بر کاهش پرداخت از جیب، «هزینه پنهان» بیماری را نیز کاهش دهد؛ یعنی زمان، رفتوآمد، سردرگمی و انرژیای که امروز بیمار و خانواده او برای پیدا کردن مسیر مناسب خدمت و دریافت تأییدهای متعدد صرف میکنند.
مشوقهایی برای پزشکان و مراکز عضو شبکه
مطلق با بیان اینکه شبکه ملی مراقبت سرطان صرفاً مجموعهای از الزامات برای بیمار، پزشک یا مرکز درمانی نیست، تصریح کرد یکی از اصول طراحی آن، ایجاد مشوق برای مراکز و پزشکانی است که استانداردهای عضویت در شبکه را میپذیرند و در مسیرهای تعریفشده فعالیت میکنند.
او گفت برای مراکز عضو، این مشوقها میتواند شامل ارجاع نظاممند بیماران در چارچوب شبکه، تسهیل فرایندهای بیمهای، حرکت به سمت تسریع رسیدگی و پرداخت مطالبات بیمهای، قراردادهای مشخصتر با خریداران خدمت و استفاده بهتر از ظرفیت واقعی مرکز باشد.
برای پزشکان و تیمهای درمانی عضو نیز علاوه بر ارجاع مناسب بیماران، کاهش مستندسازیهای تکراری و سازوکارهای تشویقی متناسب با کیفیت، همکاری تیمی، ثبت اطلاعات ضروری و پایبندی به مسیرهای بالینی در طراحی شبکه مورد توجه است.
انتظار شبکه از پزشکان چیست؟
مطلق درباره انتظارات شبکه از پزشکان گفت: انتظار شبکه از پزشک عمدتاً همان کاری است که یک تیم درمانی باکیفیت انجام میدهد؛ یعنی ارائه خدمت مبتنی بر شواهد، همکاری در مسیر تیمی بیمار و ثبت حداقل اطلاعات ضروری برای تداوم مراقبت.
او افزود طراحی شبکه باید بهگونهای باشد که ثبت داده تا حد امکان در دل فرایند معمول ارائه خدمت انجام شود و به وظیفهای موازی و زمانبر برای پزشک تبدیل نشود.
به گفته مطلق، عضویت مراکز نیز مستلزم پذیرش استانداردهای مشخصی خواهد بود. این استانداردها شامل شفافیت ظرفیت، ثبت اطلاعات ضروری، رعایت مسیرهای بالینی، مشارکت در ارجاع و پیگیری بیمار و پاسخگویی نسبت به کیفیت خدمات ارائهشده است.
به این ترتیب، شبکه تلاش میکند میان منافع بیمار، ارائهدهنده خدمت و نظام بیمهای همراستایی بیشتری ایجاد کند.
معیار موفقیت شبکه چیست؟
دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان گفت در نهایت، موفقیت شبکه را نباید صرفاً با تعداد خدمات یا تعداد بیماران ثبتشده سنجید.
به گفته او، سؤال اصلی این است که آیا بیمار در زمان مناسب، در محل مناسب، توسط تیم مناسب و با کمترین مانع مالی و اداری ممکن، خدمت استاندارد دریافت کرده و مسیر او تا مرحله بعدی مراقبت بهطور کامل پیگیری شده است یا خیر.
منبع: فرارو
